Inwestycja pod nazwą „Budowa Portu Zewnętrznego w Porcie Gdynia ” obejmuje budowę nowego pirsu portowego (czyli sztucznego półwyspu), stanowiącego przedłużenie Molo Węglowego Portu, wraz z nowym połączeniem kolejowym oraz drogowym. Na pirsie zostanie zlokalizowany głębokowodny terminal kontenerowy – stanowiący główną funkcjonalność nowych terenów portowych, o zdolności przeładunkowej 2,5 mln TEU rocznie, co stanowi odpowiednik około 25 mln ton. Planowany Port Zewnętrzny zlokalizowany będzie na wodach Zatoki Gdańskiej oraz w rejonie Głównego Toru Podejściowego prowadzącego do wewnętrznej części Portu Gdynia, a w części lądowej na Molo Węglowym i Falochronie Południowym.

 

Projekt jest priorytetowym celem Zarządu Morskiego Portu Gdynia S.A. Cel ten jest wspierany przez Rząd Rzeczypospolitej Polskiej, co jest potwierdzone licznymi aktami legislacyjnymi oraz strategicznymi dokumentami planistycznymi. Zapisy mające na celu umożliwienie tej inwestycji oraz projektów komplementarnych znalazły się między innymi w nowelizacji ustawy o portach i przystaniach morskich, tzw. specustawie o portach zewnętrznych, czy ustawie o zmianie niektórych ustaw w celu przeciwdziałania społeczno-gospodarczym skutkom COVID-19.

Budowa Portu Zewnętrznego ma na celu zapewnienie perspektywy wieloletniego rozwoju Portu Gdynia. Pozytywne skutki realizacji inwestycji będą odczuwalne w gospodarce Gdyni, Województwa Pomorskiego oraz Polski poprzez wzrost wskaźników makroekonomicznych. Korzyściami z inwestycji będzie rozwój sieci transportowej, gdyż zostaną zbudowane nowe połączenia drogowe i kolejowe do Portu, zmniejszenie negatywnego oddziaływania na środowisko transportu towarowego, rozwój rynku pracy. W Porcie Zewnętrznym będzie możliwa efektywna obsługa kontenerowych statków oceanicznych o parametrach Baltmax, to znaczy o długości do 430 metrów (w dalszej perspektywie 490 metrów), szerokość do 60 metrów (w dalszej perspektywie do około 70 metrów) oraz zanurzeniu do 16 metrów.

 
 

Zakres prac w ramach projektu

Budowa Portu Zewnętrznego w Porcie Gdynia jest projektem infrastrukturalnym, złożonym z kilku faz.

Faza przygotowawcza obejmuje szereg działań, których celem jest doprowadzenie do rozpoczęcia fazy realizacji projektu.

Faza przygotowawcza projektu Budowy Portu Zewnętrznego w Porcie Gdynia, rozpoczęła się od opracowania wstępnej wielobranżowej i wielowariantowej koncepcji jego realizacji. Wnioski z prac nad koncepcją wielobranżową posłużyły do opracowania koncepcji realizacyjnej, stanowiącej szczegółowy opis techniczno-organizacyjny planowanego Portu Zewnętrznego. W wyniku konsultacji z różnymi instytucjami koncepcja była kilkukrotnie korygowana. Jej ostateczny zakres minimalizuje, a w niektórych przypadkach całkowicie likwiduje potencjalny negatywny wpływ projektu na elementy jego otoczenia.

Finalna koncepcja pozwala na spełnienie najważniejszych założeń w zakresie funkcjonalności przyszłego Portu Zewnętrznego. Nowy pirs portowy zajmie powierzchnię około 150 hektarów, a długość użytkowych nabrzeży wyniesie około 3330 metrów – w tym 1660 metrów głównego nabrzeża terminalu kontenerowego. Koncepcja przewiduje zlokalizowanie na terminalu pól składowych o pojemności około 75000 TEU. Do obsługi terminalu został zaprojektowany terminal kolejowy z torami przeładunkowymi o długości po 750 metrów – aby umożliwić przeładunek jednocześnie całego składu pociągu bez konieczności dzielenia go. Ruch drogowy zostanie obsłużony terminalem samochodowym z systemem bram wjazdowych i wyjazdowych. Wydajną obsługę statków kontenerowych mają zapewnić suwnice STS (ship-to-shore) Super-post-Panamax, które sprawdzają się podczas obsługi największych kontenerowców. Przewidziano wykorzystanie 15 tego typu suwnic do czasu, kiedy terminal będzie zbliżał się do osiągnięcia zakładanej przepustowości.

Ponadto projekt obejmuje swoim zakresem realizację prac pogłębiarskich na terenie przyszłych akwenów portowych oraz torów podejściowych do Portu Gdynia. Prace pogłębiarskie będą prowadzone w taki sposób, aby uzyskać optymalizację procesu – urobek z pogłębionych akwenów zostanie wykorzystany do wzniesienia sztucznego pirsu portowego. Pozwoli to znacznie zminimalizować oddziaływania środowiskowe inwestycji w czasie jej realizacji.

Realizacja komplementarnych projektów, koniecznych dla funkcjonowania Portu Zewnętrznego takich jak budowa nowych falochronów Portu Gdynia, rozbudowa dostępu kolejowego oraz drogowego, jest możliwa dzięki współpracy ZMPG S.A. z Urzędem Morskim w Gdyni, GDDKiA, PKP PLK oraz organami władzy szczebla centralnego, regionalnego oraz lokalnego.

Partnerstwo Publiczno-Prywatne (PPP)

W ramach przygotowania inwestycji wykonano analizy dla określenia najbardziej efektywnej i korzystnej formuły realizacji projektu. W listopadzie 2019 roku Zarząd Morskiego Portu Gdynia S.A., oraz Ministerstwo Funduszy i Polityki Regionalnej (wówczas Ministerstwo Inwestycji i Rozwoju) podpisały umowy o świadczeniu doradztwa transakcyjnego dla projektu, z wybranym w drodze przetargu konsorcjum doradczym. Doradztwo transakcyjne obejmuje aspekty techniczne, ekonomiczno-finansowe oraz prawne projektu. W skład konsorcjum doradczego wchodzą:

  • Ernst&Young sp. z o.o., Corporate Finance s.k.,
  • Domański Zakrzewski Palinka s.k.
  • Databout sp. z o.o.

Więcej informacji na temat Partnerstwa Publiczno-Prywatnego znajduje się w zakładce PPP.

Prace badawcze, projektowe i pozyskanie decyzji administracyjnych

Rozmiar i zakres projektu implikują konieczność przeprowadzenia zakrojonych na szeroką skalę badań środowiskowych oraz technicznych. Zarząd Morskiego Portu Gdynia w latach 2018 – 2020 wykonał szereg analiz potencjalnych oddziaływań inwestycji na środowisko naturalne. Więcej szczegółów na ten temat znajduje się w zakładce OCHRONA ŚRODOWISKA.

Finalnym efektem analiz jest Raport o Oddziaływaniu Inwestycji na Środowisko. Raport stanowi podstawę wnioskowania przez ZMPG o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia. Organem wydającym decyzję jest Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska.

Decyzja środowiskowa jest jedną z podstaw ubiegania się o kolejne zgody, takie jak: pozwolenie wodno-prawne, pozwolenie na wznoszenie sztucznych wysp, decyzja lokalizacyjna i pozwolenie na budowę.

Faza realizacji projektu realizowanego w oparciu o PPP obejmuje dwie części. Pierwszą z nich jest opracowanie projektu budowlanego oraz pozyskanie stosownych decyzji administracyjnych – w tym pozwolenia na budowę. Projekt budowlany w przypadku projektu „Budowy Portu Zewnętrznego w Porcie Gdynia” będzie realizowany w oparciu o koncepcję realizacyjną i ustalenia z negocjacji w ramach Dialogu Konkurencyjnego. Całość dokumentacji projektowej będzie przygotowywał Partner Prywatny. Pozwolenie na budowę jest finalnym produktem tej części Projektu. Przewidywany termin jego uzyskania przypada w 2024 roku.

Uzyskanie pozwolenia na budowę stanowi zakończenie pierwszej części fazy realizacyjnej projektu, po której następuje druga, właściwa faza realizacji.

Główna część fazy realizacji oznacza budowę oraz wyposażenie Portu Zewnętrznego. W ramach inwestycji przewiduje się realizację następujących prac:

  • czerpalnych - pogłębienie nowych basenów portowych i toru podejściowego do Portu Zewnętrznego,
  • refulacyjnych – zdeponowanie wydobytego urobku w miejscu budowy pirsu,
  • wyburzanie odcinka istniejącego falochronu południowego Portu Gdynia,
  • budowa pirsu Portu Zewnętrznego – usypanie sztucznego półwyspu,
  • budowa nabrzeży użytkowych oraz obudów pirsu – w tym poszerzenie istniejącego Nabrzeża Śląskiego na Molo Węglowym Portu Gdynia,
  • budowa rozpraszaczy falowania,
  • budowa placów składowych, nawierzchni i obiektów kubaturowych na pirsie,
  • budowa infrastruktury i wyposażenie terminalu kontenerowego,
  • budowa i wyposażenie intermodalnego terminalu kolejowego wraz z przyłączeniem do istniejącej i rozbudowywanej obecnie sieci torów kolejowych PKP PLK,
  • budowa i wyposażenie terminalu samochodowego wraz z przyłączeniem do projektowanej sieci dróg kołowych,
  • wyposażenie Portu Zewnętrznego we wszystkie niezbędne instalacje, sieci elektryczne, teletechniczne, wodno-kanalizacyjne,
  • budowa ogrodzeń, instalacja oświetlenia.

Opis robót przewidzianych w ramach inwestycji

Na poniższej grafice przedstawiono poglądowy plan przyszłego Portu Zewnętrznego wraz z zaznaczeniem podstawowych funkcji, rozmieszczeniem torów wodnych i budowli hydrotechnicznych (również stanowiących zakres projektu komplementarnego związanego z budową falochronów). Roboty czerpalne, które zostaną zrealizowane w ramach Projektu, obejmą obszar o powierzchni około 5,3 km2, natomiast ich przewidywana kubatura wyniesie około 21,5 mln m3.

Rys 1 Zakres inwestycji budowy Portu Zewnętrznego od strony wodnej 

Rys. 1. Zakres inwestycji Budowy Portu Zewnętrznego w Porcie Gdynia od strony wodnej

W związku z koniecznością dostosowania harmonogramu realizacji inwestycji do uwarunkowań rynkowych, przewiduje się fazowanie prac budowlanych – pozwoli to na uzyskanie możliwie najlepszych wskaźników finansowych projektu. Oznaczać to będzie, że początkowo zostanie zrealizowana budowa jedynie początkowego odcinka pirsu portowego. Dalsza część pirsu będzie dobudowywana zgodnie z prognozami zapotrzebowania na wzrost zdolności przeładunkowej terminalu. Zakończenie pierwszej części fazy realizacji projektu przewidziane jest na lata 2027 - 2028.

Faza eksploatacji zostanie zapoczątkowana po zakończonej budowie Portu Zewnętrznego oraz zrealizowanych procedurach zdawczo-odbiorczych. Na podstawie przeprowadzonych ekspertyz ocenia się, że w pierwszych kilku latach swojego funkcjonowania, Port Zewnętrzny przeładuje w granicach 300 000 – 1 000 000 TEU rocznie. Osiągnięcie przeładunków na poziomie zakładanej zdolności przeładunkowej w granicach 2,5 mln TEU przewidywane jest na dekadę 2040 – 2050.

Podmiotem odpowiedzialnym za eksploatację terminalu będzie Partner Prywatny. Podstawą współpracy ZMPG oraz Partnera Prywatnego będzie wieloletnia umowa o PPP.

 

Zakres projektów komplementarnych

Realizacja „Budowy Portu Zewnętrznego w Porcie Gdynia” oraz opisanych poniżej projektów komplementarnych jest zakrojonym na szeroką skalę procesem, którego efektem długofalowym będzie zapewnienie rozwoju Portu Gdynia w perspektywie wieloletniej. Dzięki tym projektom Port Gdynia będzie mógł funkcjonować w sąsiedztwie miasta oddziałując na nie w sposób pozytywny w wielu aspektach. Jednocześnie zostaną zminimalizowane negatywne skutki prowadzenia działalności portowej.

Na osłonę falochronową Portu Gdynia składa się obecnie kilka odcinków falochronu zorientowanego południkowo o łącznej długości około 2,5 km. Z uwagi na plany rozwojowe Portu Gdynia, związane z rozbudową portu w kierunku Zatoki Puckiej, niezbędna będzie budowa nowych falochronów, które nie tylko umożliwią funkcjonowanie nowych terminali portowych, ale również przyczynią się do podniesienia bezpieczeństwa żeglugi jednostek zawijających do istniejących terminali. Ważnym aspektem rozbudowy morskiej infrastruktury dostępowej jest zapewnienie niezakłóconego operowania służb Marynarki Wojennej, której baza znajduje się w północno-wschodnim rejonie Portu Gdynia.

Planowany układ nowych falochronów będzie składać się z:

  • odcinka wschodniego o długości 1000 metrów,
  • odcinka północno-wschodniego o długości 835 metrów,
  • trzech odcinków północnych o długościach (od wschodu): 800 metrów, 800 metrów oraz 150 metrów.

Układ falochronów umożliwi bezpieczną żeglugę na akwenach Portu Gdynia. Będzie stanowił osłonę obrotnicy głównej Portu Zewnętrznego, toru podejściowego do wewnętrznej części portu oraz toru podejściowego do Portu Wojennego.

Budowa falochronów nie jest objęta projektem PPP i będzie realizowany przez podmiot publiczny w oparciu o tradycyjne zamówienie publiczne.

Obecnie połączenie wschodnich terminali w Porcie Gdynia z siecią dróg krajowych odbywa się poprzez ulicę Polską, Janka Wiśniewskiego oraz Estakadę Kwiatkowskiego. Ze względu na postępujące wyczerpanie zdolności przepustowej układu drogowego podjęto decyzję o realizacji kluczowej w skali miasta i regionu inwestycji, jaką jest Droga Czerwona.

Droga Czerwona to kluczowy fragment ostatniej mili, który poprzez układ bezkolizyjnych węzłów i odcinków jezdni pomiędzy nimi, połączy Port Gdynia z drogą ekspresową S6 (a docelowo S7 oraz autostradą A1).

Planowana Droga Czerwona od strony wschodniej będzie zaczynać się w rejonie dawnej Stoczni Nauta, w pobliżu północno-zachodniego narożnika Basenu II Portu Gdynia. Stamtąd prowadzona będzie rozbudowanym, a częściowo całkowicie nowym układem drogowym obejmującym:

  • rozbudowaną ulicę Polską (Nową Polską),
  • przebudowany bezkolizyjny Węzeł Ofiar Grudnia ’70,
  • rozbudowaną ulicę Janka Wiśniewskiego,
  • rozbudowany bezkolizyjny węzeł Janka Wiśniewskiego – Estakada Kwiatkowskiego,
  • nowy odcinek prowadzący od Estakady Kwiatkowskiego do bezkolizyjnego węzła Morska – Obwodnica Trójmiasta, poprzez bezkolizyjny węzeł Dolina Logistyczna.

Parametry Drogi Czerwonej będą zgodne z wytycznymi dla sieci bazowej Transeuropejskiej Sieci Transportowej TEN-T. Koncepcja Drogi Czerwonej została uzgodniona z Gminą Miasta Gdyni w dniu 26 listopada 2020 roku. Za zrealizowanie odcinka pomiędzy Portem Zewnętrznym a Rondem Karlskrona odpowiadać będzie ZMPG, natomiast za pozostałe odcinki GDDKiA.

Rys. 2. Przebieg planowanej Drogi Czerwonej 

Rys. 2. Przebieg planowanej Drogi Czerwonej

Połączenie kolejowe Terminali Portu Zewnętrznego będzie zrealizowane wzdłuż Nabrzeża Śląskiego Portu Gdynia za pomocą dwóch torów dojazdowych w kierunku przejazdu z ul. Chrzanowskiego. Dalsze skomunikowanie z infrastrukturą PKP PLK jest realizowane w ramach odrębnego zadania inwestycyjnego „Poprawa dostępu kolejowego do portu morskiego w Gdyni” prowadzonego przez PKP PLK. Prace w ramach tego projektu umożliwią efektywną komunikację terminali portowych z siecią kolejową.

 
 
 

Chcesz zadać pytanie dotyczace inwestycji "Port Zewnętrzny w Porcie Gdynia"?

Serdecznie zapraszamy do wyrażenia opinii o projekcie i zadawania pytań.