Monitoring emisji zanieczyszczeń:
I Czystość wód basenów portowych

Zarząd Morskiego Portu Gdynia S.A. od wielu lat przeprowadza kontrolę czystości wód basenów portowych w celu oceny czystości wód basenów w porcie w Gdyni.
Brak rozporządzeń określających rodzaj parametrów, metodyk oznaczeń oraz wartości referencyjnych klasyfikujących wody basenów portowych do poszczególnych grup czystości, powodował trudności z ustaleniem czynników wpływających na czystość wód basenów portowych. Dlatego na terenie portu w Gdyni próby pobierano w różnych porach roku, na różnych głębokościach oraz oceniano stężenia różnorodnych substancji dla dokładniejszej oceny stanu czystości wód.

	Wyk. 1. Zawartość substancji w wodach basenów portowych (mg/l)
	Wyk. 2. Zawartość substancji w wodach basenów portowych (mg/l)
	Wyk. 3. Wartość odczynu w wodach basenów portowych

W wodach basenów badano poniższe parametry:

barwa, odczyn, zapach, zawiesina ogólna, wskaźnik biologicznego zapotrzebowania tlenu (BZT₅), wskaźnik chemicznego zapotrzebowania tlenu (ChZT), siarczany, azot azotanowy, fosforany, azot amonowy, azot ogólny Kjeldahla, chlorki, fosfor ogólny, cyjanki, fluorki, fenole, węglowodory aromatyczne, substancje ropopochodne, ekstrakt eterowy, ołów, chrom, miedź, mangan, żelazo

W postaci wykresów przedstawiono wartości uśrednione określone w latach 2001 - 2003.

Powyższe dane informują o poziomie poszczególnych czynników w wodach basenów portowych. Na wykresach nie uwzględniono danych uzyskanych z basenu IV, ponieważ w tym okresie na terenie tego basenu dokonywane było systematyczne podłączanie wszystkich użytkowników nabrzeży do kanalizacji miejskiej.

Oceniając czystość basenów portowych na przełomie lat można stwierdzić, iż pomimo zróżnicowanej działalności prowadzonej na terenie portu przez firmy przeładunkowe ich wpływ na czystość basenów jest niewielki.

Z dniem 1 stycznia 2004 r. weszło w życie Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 23 stycznia 2003r. (Dz. U. z 2003r. Nr 35, poz. 308) - w sprawie wymagań w zakresie prowadzenia pomiarów poziomów w środowisku substancji lub energii przez zarządzającego drogą, linią kolejową, linią tramwajową, lotniskiem, portem, które ustala nowe referencyjne metodyki wykonywania okresowych pomiarów poziomów substancji zanieczyszczających w wodach basenu portowego oraz kryteria lokalizacji punktów pomiarowych. Rozporządzenie to określa także jakie substancje powinny być badane w wodach basenów w związku z funkcjonowaniem portu i są to:

- Wskaźnik biologicznego zapotrzebowania tlenu (BZT₅)
- Wskaźnik chemicznego zapotrzebowania tlenu (ChZT)
- Wskaźnik pH
- Substancje rozpuszczone
- Zawiesina ogólna
- Ołów
- Cynk
- Kadm
- Substancje ropopochodne

Zarząd Morskiego Portu Gdynia S.A. zlecił wykonanie pomiarów powyższych wskaźników zgodnie z nowym rozporządzeniem w zakresie parametrów i metod oznaczania.

Monitoring emisji zanieczyszczeń:
II Czystość osadów dennych

Zarząd Morskiego Portu Gdynia S.A. regularnie co pięć lat dokonuje oceny czystości osadów dennych na terenie Portu Gdynia. W roku 2003 badania te wykonano zgodnie z procedurą określoną w rozporządzeniu Ministra środowiska z dnia 16 kwietnia 2002r. w sprawie rodzajów oraz stężeń substancji, które powodują, że urobek jest zanieczyszczony (Dz. U. z 2002r. Nr 55, poz. 498). Zgodnie z zatwierdzonym przez Urząd Morski w Gdyni harmonogramem badań pobrano próby z 116 punktów i oznaczono stężenie poniższych substancji:
Metali: arsenu, chromu, cynku, kadmu, miedzi, niklu, ołowiu, rtęci, Związków organicznych: 1) Wielopierścieniowych węglowodorów aromatycznych (WWA) benzo(a)antracenu, benzo(b)fluorantenu, benzo(k)fluorantenu, benzo(ghi)perylenu, benzo(a)pirenu, dibenzo(a,h)antracenu, indeno(1,2,3-c,d)pirenu 2) Polichlorowanych bifenyli (PCB) Sumy kongenerów: 28, 52, 101, 118, 138, 153, 180

Monitoring emisji zanieczyszczeń:
III Emisja zanieczyszczeń do powietrza

Na terenach należących do Zarządu Morskiego Portu Gdynia S.A. zlokalizowanych jest szereg instalacji i źródeł emisji niezorganizowanej użytkowanych przez spółki zależne i firmy zewnętrzne. Główny wpływ negatywny na jakość powietrza mają źródła emisji nie zorganizowanej związane z przeładunkiem towarów masowych na terenie Portu Wschodniego. W związku z tym odnotowuje się w tym rejonie podwyższony poziom pyłów. W przypadku instalacji przeładunkowych dla towarów masowych na terenie Portu Gdynia zastosowane zostały najlepsze technologie powodując, iż emisja substancji do atmosfery jest znikoma.

Zarząd Morskiego Portu Gdynia S.A wraz z wszystkimi spółkami zależnymi posiada wymaganą prawem polskim dokumentację dotyczącą emisji substancji do powietrza, prowadzi bieżącą ewidencję emitowanych substancji oraz dokonuje w przepisowych terminach opłat za korzystanie ze środowiska na rzecz Urzędu Marszałkowskiego w Gdańsku.

W skład infrastruktury Zarządu Morskiego Portu Gdynia S.A wchodzą kotłownie rozmieszczone na terenie całego portu. W ciągu ostatnich czterech lat dokonano całkowitej likwidacji nie ekologicznych kotłowni opalanych paliwem stałym (koks - węgiel), redukując w ten sposób średnio o 40% emisję pyłów i gazów do powietrza z tych obiektów.

	Rys: Ilość kotłowni Zarządu Morskiego Portu Gdynia S.A. w latach 2000-2004

Zarząd Morskiego Portu Gdynia S.A. jest jednym z fundatorów Agencji Regionalnego Monitoringu Atmosfery Aglomeracji Gdańskiej FUNDACJI ARMAAG prowadzącej pomiary imisji, które są niezbędnym elementem w systemie oceny jakości powietrza. Fundacja uczestniczy w europejskiej strukturze monitornigu środowiska EOINET a stężenia substancji mierzonych na stacjach sieci ARMAAG, wybrane parametry meteorologiczne oraz komunikat o jakości powietrza w aglomeracji są upowszechniane i prezentowane on-line (www.armaag.gda.pl).

W roku 2002 w sieci monitoringu regionalnego ARMAAG działało 10 stacji lokalnych i jedna stacja komunikacyjna DOAS 2000. Na stacji AM10 w Gdyni przy ul. Wendy, w rejonie oddziaływania emisji z terenów stoczniowych i portowych prowadzone są pomiary NO2, NH3, pyłu PM10 i BTX węglowodorów aromatycznych(benzen, toluen, ksylen).

Średnioroczne stężenia dwutlenku azotu na stacji AM10 (10 [mg/m3]) były niższe od wartości dopuszczalnych (40 [mg/m3]) i wynosiły do 25% poziomu dopuszczalnego.

Średnioroczne stężenie pyłu PM10 było przekroczone na ww. stacji i wynosiło 47,1 [mg/m3] (dopuszczalny poziom pyłu PM10 w powietrzu to 40 [mg/m3]). Analiza wysokiego stężenia pyłu w Gdyni wskazała na następującą przyczynę: w Gdyni stacja AM10 zlokalizowana jest w rejonie oddziaływania emisji z kotłowni lokalnej Szpitala Miejskiego i kotłowni Stoczni NAUTA S.A. opalanych węglem oraz pylenia z transportów węgla. Jednakże na podstawie tych wyników nie można ustalić wielkości emisji pyłu dla poszczególnych zakładów.

Stężenia maksymalne toluenu i ksylenów występowały najczęściej przy kierunkach wiatrów z północnego wschodu lub północnego zachodu. Są to rejony lokalizacji Stoczni Gdynia S.A. i Stoczni Marynarki Wojennej oraz Stoczni Nauta S.A. średnioroczne stężenie benzenu na stacji nr 10 wynosiło 2 [mm/m3] a dopuszczalny średnioroczny poziom benzenu w powietrzu to 5 [mg/m3].